Dự án đường bộ cao tốc Bắc – Nam thời ngân sách rỗng tuếch

http://www.baocalitoday.com/chinh-su-viet-nam/du-duong-bo-cao-toc-bac-nam-thoi-ngan-sach-rong-tuech.html

Lương thưởng cho nhân sự đảng và chính quyền mà còn khốn đốn như thời Hội nghị trung ương 6, lấy đâu ra tiền cho các dự án giao thông “ăn ngập mặt”?. Ảnh: Báo Đất Việt
Thiền Lâm

Vietnam – Cali Today News – Giới lãnh đạo ngành giao thông vận tải đã quen mùi dự án hàng trăm ngàn tỷ nhưng đến giờ vẫn nhuốm đầy ảo giác “hốt cú chót” vừa phải nhận thêm một cái tát thời ngân sách hết tiền: thêm một lần nữa, Bộ Tài chính buộc phải từ chối cấp kinh phí cho Dự án đường bộ cao tốc Bắc – Nam.

Bộ Tài chính cho rằng, phương án huy động vốn để thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc – Nam phía Đông của Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) là “không thể hiện được tính khả thi đồng bộ để triển khai”.

Trong lúc Bộ GTVT đề nghị giao VEC và CIPM là các tổng công ty 100% vốn Nhà nước huy động nguồn lực để đầu tư một số dự án thành phần, Bộ Tài chính lại nhận định VEC và CIPM còn rất hạn chế. Thực tế, ngân sách Nhà nước vẫn đang phải tạm ứng để trả nợ các khoản vay đến hạn của các dự án do VEC làm chủ đầu tư, một số khoản vay đang phải chuyển sang cấp phát do VEC không có khả năng trả nợ. Trong khi đó, CIPM vẫn đang thực hiện chủ yếu theo hình thức giao quản lý các dự án sử dụng vốn ngân sách Nhà nước. “Vì vậy, việc giao cho VEC và CIPM huy động nguồn lực để đầu tư các đoạn tuyến thuộc dự án cao tốc Bắc – Nam là khó khả thi” – văn bản của Bộ Tài chính viết.

Thất bại với VEC và CIPM, cái phao cuối cùng của nhóm lợi ích giao thông cũng biến mất, sau thất bại đầu tiên khi “không tìm được nguồn vốn ODA cho Dự án đường bộ cao tốc Bắc – Nam”.

Vào cuối năm 2016, Bộ Tài Chính đã lần đầu tiên buộc phải từ chối dự án đường cao tốc Bắc-Nam, trong đó đánh giá dự án này là “chưa có cơ sở,” “không hợp lý,” và chưa biết lấy đâu ra tiền cho dự án lên tới 230,000 tỷ đồng khi nợ công đã sát trần 65% GDP.

Nhưng “nợ công đã sát trần” chỉ là một cách nói ma mị. Trong thực tế nếu tính cả nợ của các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước – đối tượng do các bộ ngành chủ quản nắm vốn và thường được Chính phủ bảo lãnh vay vốn – nợ công quốc gia đã lên đến 210% GDP.

Hẳn đó cũng là lý do vì sao các kỳ họp quốc hội torng hai năm 2016 và 2017 lại “chưa xem xét” dự án đường cao tốc Bắc-Nam. Có tìm ra tiền đâu mà thông qua!

Vài năm trước, tổng dự toán của dự án đường bộ cao tốc Bắc – Nam lên đến 230.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 11 tỷ USD. Đó còn là thời “ăn nên làm ra” của nhóm lợi ích ODA khi vẫn còn vay mượn quốc tế thoải mái, của hầu hết dự án BOT được Bộ GTVT chỉ định thầu chứ không phải đấu thầu rộng rãi mà do đó đã dậy lên nghi vấn về cái bao tử không bờ bến.

Nhưng về sau này và đặc biệt sau đại hội 12, khi Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc bắt đầu thấm cảnh “đổ vỏ” cho đời thủ tướng trước đó, cùng lúc ông Phúc phải “siết” ngân sách, Bộ GTVT chỉ còn dám đề xuất làm dự án đường bộ cao tốc Bắc – Nam theo từng phần, trong đó đầu tư giai đoạn 1 khoảng 684km. Các đoạn được ưu tiên đầu tư trước gồm: Cao Bồ (Nam Định) – Bãi Vọt (Hà Tĩnh), đoạn Cam Lộ (Quảng Trị) – La Sơn (Thừa Thiên Huế) – Túy Loan (Đà Nẵng) và đoạn Cam Lâm (Khánh Hòa) – Dầu Giây (Đồng Nai).

Nhưng chỉ riêng dự toán cho giai đoạn 1 đã lên đến 140.000 tỷ đồng. Theo các quy định hiện hành, nhà đầu tư phải bỏ ra ít nhất 15% tổng số vốn của dự án BOT. Theo một nhà đầu tư cao tốc trong nước, ngay ở mức 15% cũng khó còn nhà đầu tư trong nước có đủ tiền để tham gia, vì quy mô mỗi phân đoạn đã ở mức trên 10.000 tỷ đồng.

“Cửa” để vay ngân hàng trong nước với tỷ lệ 85% cũng gần như khép lại. Hiện nay, các ngân hàng trong nước chủ yếu vay ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn. Trong khi đó, Ngân Hàng Nhà Nước quy định tỷ lệ tối đa dùng vốn ngắn hạn cho vay ngắn hạn là 60% vào năm 2016 và giảm dần xuống 40% vào năm 2018.

Một cửa vay khác là vốn ODA. Nhưng khác nhiều với thời “tiền vào như nước, phá chưa từng có” những năm trước, giờ đây ODA đang hạn hẹp đáng kể. Từ tháng Bảy năm 2017, Việt Nam phải vay vốn ODA của quốc tế với mặt bằng lãi suất tăng gấp ba lần trong lúc thời gian ân hạn giảm đi một nửa. Năm 2017, chính phủ lại chỉ dám bảo lãnh cho doanh nghiệp vay vốn nước ngoài có 700 triệu USD – con số quá nhỏ so với giá trị bảo lãnh lên đến 4-5 tỷ USD vào những năm trước.

Bối cảnh Bộ GTVT “cố đấm ăn xôi” với Dự án đường bộ cao tốc Bắc – Nam lại là lúc đảng cầm quyền phải dùng phần lớn thời gian của Hội nghị trung ương 6 vào tháng 10/2017 để “tinh gọn bộ máy” và “tinh giản biên chế”, đặt ra mục tiêu giảm 10% trong tổng số 2,5 triệu công chức để có thể “thu hồi’ cho ngân sách khoảng 20 ngàn tỷ đồng mỗi năm.

Lương thưởng cho nhân sự đảng và chính quyền mà còn khốn đốn như thế, lấy đâu ra tiền cho các dự án giao thông “ăn ngập mặt”?

Phá sản Dự án đường bộ cao tốc Bắc – Nam vào thời ngân sách rỗng tuếch quả là một tin mừng trong nỗi tuyệt vọng bị bóc lột đến đồng cuối cùng của tuyệt đại đa số dân Việt.

Bây giờ thì tha hồ cho đảng cầm quyền có chỉ đạo để quốc hội “gật”, số phận tìm vốn cho Dự án đường bộ cao tốc Bắc – Nam cũng sẽ chẳng khác gì Dự án phi trường Long Thành khi chẳng đào đâu ra con số 18 tỷ USD.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s