Việt Nam: ‘sẵn sàng’ cho ngày 30/4(30.4black)

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/rolling_news/2015/04/150427_304_live_page_vietnamwar

Sự kiện đang được tường thuật (phần 1 )

Cựu Tổng Biên tập báo Thanh Niên Nguyễn Công Khế nói 40 năm sau chiến tranh là quá đủ để hàn gắn.

Tải xuống

‘’Hòa giải phải từ hai phía nhưng phía nhà nước [Việt Nam] nên làm trước. Chẳng hạn như về nghĩa trang Biên Hòa.

‘’Nhà cầm quyền nên mở cánh cửa trước, chúng ta nên nhìn về tương lai. Chúng ta không phát triển được [như Singapore] là vì chúng ta bị chia rẽ,’’ ông Khế nói Hồng Nga của BBC tiếng Việt tại Sài Gòn.

Khi được hỏi nên gọi 30/04/1975 là ngày gì, ông Khế nói theo ông nên gọi là “Ngày Thống nhất đất nước và đoàn tụ dân tộc.”

19:34

Một số bạn chia sẻ trên trang Facebook với BBC hình so sánh voi thật thời trước 1975 và voi giả trong dịp tổng duyệt lễ 30/04 năm nay.

19:28Tin Mới Nhất

Nhân 40 năm ngày cuộc chiến kết thúc, BBC Việt Ngữ giới thiệu lại một vài phóng sự của các phóng viên BBC đã có mặt tại Việt Nam và gửi tường thuật trong các dịp kỷ niệm ngày cuộc chiến kết thúc, từ năm 1975-2005.

Phóng viên BBC Brian Barron hỏi chuyện một quân nhân miền Bắc tại Sài Gòn ngày 30/4/1975

Tải xuống

Là người đã có mặt tại Sài Gòn vào những ngày cuối tháng Tư năm 1975 và chứng kiến giai đoạn lịch sử quan trọng của đất nước này, phóng viên BBC Brian Barron đã nhiều lần trở lại Việt Nam vào các các dịp kỷ niệm 10 năm, 20 năm ngày cuộc chiến kết thúc.

Đây là phóng sự cuối cùng của ông về Việt Nam khi ông trở lại đây vào năm 2005 và nhìn lại những đổi thay trong ba mười năm đó.

18:04

Viết trên New York Times hôm nay, nhà báo Nguyễn Quí Đức, đang sống ở Hà Nội, nhận xét:

“Con người ở đây, đặc biệt giới trẻ, có những quan tâm khác – nhiều điều tầm thường, mang tính tiêu thụ vật chất, nhưng không chỉ có vậy.

Trong khi chính phủ nói về chiến thắng trong cuộc chiến chống Mỹ, người dân nói về những thất bại hôm nay, như tham nhũng và lạm dụng quyền lực.

Khi thanh niên Việt Nam nhìn về quá khứ, họ không ngưỡng mộ sự hy sinh của người Cộng sản; họ ngưỡng mộ phong cách của kẻ thù người Cộng sản. Nhiều trang web mới đã đăng lại các tấm hình thập niên 1960 và đầu 1970 từ tạp chí như Life, cho thấy người dân miền Nam khéo ăn mặc thời trang. Phong cách “retro thời chiến” đang thịnh hành hôm nay.

Chính phủ đã chuẩn bị sân khấu lớn tại Dinh Thống Nhất. Các buổi lễ và duyệt binh sẽ diễn ra ở đó hôm thứ Năm, được truyền hình trực tiếp. Các bạn tôi bảo họ sẽ không xem. Buổi lễ diễn ra trước ngày Lễ Lao động, và họ sẽ có cuối tuần nghỉ xả hơi xa nhà.”

17:57Tin Mới Nhất

Đại sứ Hoa Kỳ đầu tiên ở Việt Nam sau năm 1975 nói ông và nhiều người đều bị sốc trước các diễn biến ở Nam Việt Nam hồi tháng Tư năm 1975.

Ông Douglas Pete Peterson từng là phi công trong Cuộc chiến Việt Nam, bị bắt và đưa đi diễu quanh các làng ở Hải Dương khi máy bay của ông bị bắn rơi và sau đó bị tù hơn ba năm cho tới 1973.

Đại sứ nói với Nguyễn Hùng của BBC rằng giờ quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ đã đủ mạnh để có thể tiếp tục phát triển mà không nhất thiết phải có sự tham gia của những người có liên hệ đặc biệt với Việt Nam như ông và các cựu binh có tiếng khác trong đó có các ông John McCain, John Kerry, Chuck Hagel và Jim Webb.

Ông Peterson nói chuyến thăm tới đây của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cho thấy sự tiến triển của quan hệ.

Cựu Đại sứ cũng khẳng định Hoa Kỳ chưa bao giờ nghĩ tới chuyện gây tác động để phế bỏ chế độ ở Việt Nam.

16:54

Hình của nhà báo Thành Tín, tức Đại tá Bùi Tín (bên phải) gửi cho BBC chụp ảnh ông đứng trong sân của Dinh Độc Lập ngày 30/04/1975 với Thiếu tướng Nam Long. Tác giả Mỹ, Stanley Karnow trong cuốn ‘The Peace That Never Was (1985) viết ở trang 669 rằng ông Bùi Tín là người ‘ trực tiếp chấp nhận tuyên bố đầu hàng của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Dương Văn Minh’. Nhưng sau này một số báo Việt Nam cho rằng Đại úy Phạm Xuân Thệ bắt Tổng thống Dương Văn Minh và Trung tá Bùi Văn Tùng tiếp nhận đầu hàng tại Đài phát thanh Sài Gòn.

16:51

Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân nói về “ba bài học lịch sử của chiến thắng 30/4”.

Nói với Báo điện tử Chính phủ, ông Nhân nhận định:

“Thứ nhất, nếu trong chiến tranh, nhân dân tiến bộ trên thế giới giúp chúng ta giành lại độc lập, hòa bình thì ngày nay là khả năng đồng thuận với các quốc gia. Mỗi quốc gia đều phải lo lợi ích của chính mình, lo độc lập, chủ quyền, lo hạnh phúc của người dân nhưng không được xâm phạm lợi ích, quyền lợi của người khác. Như vậy thì mới có thể kết hợp được với nhau về mặt chính trị, tư tưởng.

“Thứ hai, trong thời đại hiện nay, chúng ta phải biết tận dụng thời cơ của toàn cầu hóa về thị trường, công nghệ, vốn, nhân lực cũng như gắn kết khu vực. Đây là thời cơ rất đặc biệt, mở ra cơ hội cho một nước dù xuất phát có thể thấp hơn nhiều nước khác thì vẫn có thể vươn lên nhanh chóng.

“Và cuối cùng là phát huy được khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Ngay cả bây giờ, dù GDP đầu người đã đạt hơn 2.000 USD thì bài học này vẫn hết sức quan trọng và rất cần nhân rộng trong điều kiện hiện nay.”

15:58Tin Mới Nhất

Lấy cảm hứng từ bộ phim tài liệu được đề cử giải Oscar, Last Days in Vietnam (Những Ngày Cuối Cùng ở Việt Nam), mạng truyền thông Mỹ PBS cùng StoryCorps thực hiện Dự Án Câu Chuyện Những Ngày Đầu Tiên.

Đây là nỗ lực nhằm thu thập, gìn giữ, và vinh danh những câu chuyện của người tị nạn người Mỹ gốc Việt và các cựu quân nhân của cuộc chiến tranh Việt Nam.

Dự án mời hơn 200 người tham gia có một cuộc trò chuyện không gián đoạn kéo dài 40 phút với một người thân hay người bạn, nhằm ghi lại những trải nghiệm của người tị nạn người Mỹ gốc Việt qua tiếng nói của chính những người đã trải qua thời điểm đó.

Nội dung được trưng bày trên trang web của PBS và lưu trữ tại Trung Tâm Đời Sống Dân Tộc Hoa Kỳ tại Thư Viện Quốc Hội.

15:45

Trang web SBS của Úc hôm thứ Tư giới thiệu truyện tranh tương tác, The Boat, dựa theo tác phẩm của nhà văn người Úc gốc Việt Nam Le.

Nội dung truyện nói về số phận thuyền nhân chạy khỏi Việt Nam sau chiến tranh.

Họa sĩ Matt Huynh, sống ở New York, là người minh họa truyện. Họa sĩ, cũng như nhà văn, đều có cha mẹ chạy khỏi Việt Nam sau 1975.

15:18

Về số nạn nhân Chiến tranh Đông Dương lần 2 mà Hoa Kỳ gọi là Cuộc chiến Việt Nam tại Lào, John Tirman từng viết trên Washington Post 06/01/2012:

“Số binh sỹ và thường dân Việt Nam thiệt mạng là khoảng từ .25 đến 3.8 triệu, và riêng số người chết vì trận Hoa Kỳ ném bom Campuchia đã là 600,000 đến 800,000, và số người Lào bị chết trong cuộc chiến là khoảng 1 triệu.”

Trong hình là lực lượng cộng sản hành quân tại Lào thời gian cuộc chiến.

15:18

Bà Nguyễn Thị Xuân Phượng, người đã có mặt tại Gia Định, Sài Gòn vào đúng ngày 30/4/1975, nói rằng trong hành trình đi cùng Chiến dịch Hồ Chí Minh, từ Huế tới Đà Nẵng, Nha Trang tới Sài Gòn, nhóm của bà đã chứng kiến và quay được những thước phim “không thể nào độc đáo hơn trong một cuộc chiến tranh”.

“Ngày 23/3/1975, tôi cùng năm người quay phim và một chiếc xe ô tô lên đường,” cựu phóng viên chiến trường kể với BBC Tiếng Việt.

“[Chúng tôi] ở Huế được ba ngày thì Bộ Chỉ huy Quân sự bảo cấp tốc vào Đà Nẵng để quay cảnh giải phóng Đà Nẵng.”

“Khi qua đèo Hải Vân, chúng tôi chứng kiến cảnh tượng ghê gớm chưa từng thấy. Xác người la liệt dọc đường lên trên đèo cao. Xác người nằm vòng quanh, cả rơi xuống vực… Xe quân sự, xe dân sự rải rác trên đường đi.”

“Một bên là xác xe hơi dân sự, xe hơi quân sự, xác người chồng chất. Một bên là dòng người đi bộ từ đèo Hải Vân đi xuống. Nghe nói Huế đã giải phóng, một dòng người dân khi đó chạy về Huế.”

“Chúng tôi ở Đà Nẵng ba ngày. Ra bãi Tiên Sa thấy va li quần áo đồ đạc, nhất là quần áo quân đội của Sài Gòn cũ, vứt la liệt. Cảnh tượng rất đau lòng. Qua cầu tàu đi ra biển, chỗ ra Hạm Đội 7 ngày xưa, [thấy] rất nhiều xác trẻ em, phụ nữ.”

“Hỏi ra thì được biết những người đó chạy mong ra được Hạm Đội 7 để di tản. Được nửa chừng có thể chìm tàu hoặc vì lý do gì khác mà rớt xuống, xác chết la liệt.”

Bà cũng kể về cảm xúc cá nhân khi về tới thành phố quê hương và được gặp người thân tại Huế sau hàng chục năm xa cách, về những ấn tượng đầu tiên của một người đã trải qua nhiều năm sống ở miền Bắc thiếu thốn trước một thành phố Sài Gòn văn minh, thịnh vượng.

Ngày 30/4/1975, nhóm phóng viên của bà Nguyễn Thị Xuân Phượng cùng một số phóng viên từ miền Bắc vào đã tiếp quản Đài Truyền hình Sài Gòn.

Video do phóng viên Hồng Nga của BBC Tiếng Việt thực hiện tại Thành phố Hồ Chí Minh trong tháng Tư 2015.

14:52

Vẫn theo cuốn ‘Khi đồng minh tháo chạy, tác giả, Giáo sư Nguyễn Tiến Hưng, nguyên Phụ tá Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu, nguyên Tổng trưởng Kế hoạch (1973), thì có một số “Nguyên nhân chính Mỹ bỏ rơi Miền Nam”.

Tác giả viết:

“Tại sao Mỹ lại dứt khoát bỏ rơi Miền Nam? Câu trả lời ngắn gọn là vì quyền lợi của Mỹ ở Việt nam đã không còn nữa. Sau Thế chiến thứ 2, Hoa kỳ giúp thành lập hai quốc gia: Do Thái và Việt nam cộng hoà. Ngày 14 tháng 5, 1947, Do Thái trở thành một nước độc lập. Ngay sau đó, quân đội của năm nước A Rập (Ai cập, Syria, Jordan, Lebanon và Iraq) tấn công Do Thái. Hoa kỳ vội vàng yểm trợ, chính thức công nhận Quốc Gia Do Thái. Ngày 26 tháng 10, 1955, nước Việt nam cộng hoà được thành lập. Hà nội nhất quyết đòi hỏi phải tổ chức tổng tuyển cử toàn quốc (vào tháng 7, 1956) để đi tới thống nhất, theo như quy định của Hiệp định Genève. Tổng thống Diệm, với sự ủng hộ mạnh mẽ của Hoa kỳ, tiếp tục bác bỏ. Tổng thống Eisenhower tuyên bố ông có thể “trỏ tay vào quốc gia Việt nam Tự do với niềm hãnh diện “; Nghị sĩ John F. Kennedy (sau này kế vị Eisenhower) còn bình thêm: “Tự do chính trị ở Miền Nam là một nguồn cảm hứng” cho ông.”

Tác giả phân tích tiếp trong cuốn sách xuất bản từ năm 2005:

“Ngày nay, VNCH đã mai một 30 năm rồi, nhưng Do Thái vẫn còn trường tồn, lại còn mạnh mẽ hơn. Lý do chính là vì Mỹ vẫn còn cần đến Do Thái làm tiền đồn để trấn giữ túi dầu ở Trung Đông. Vì nhu cầu đó, ngày nay dù đang phải gánh chịu biết bao nhiêu hậu quả của chính sách đối với Do Thái, Mỹ vẫn kiên cường. Đã rõ ràng là những khủng hoảng hiện tại như chiến tranh Iraq, biến cố 9/11, Ai Qaeda, căng thẳng với Iran, nó đã không ít thì nhiều, có dính líu tới chính sách này. Thực ra, nếu Do Thái không có Mỹ yểm trợ thì với chỉ vỏn vẹn chưa tới 6 triệu dân, quân đội Do Thái dù có tài giỏi, lãnh đạo dù có sáng suốt, trong sạch, dân chủ, gấp mấy lần Miền Nam đi nữa thì chắc cũng đã bị toàn khối A Rập áp đảo rồi. Chả cứ chờ đến khi nào thế giới không còn cần nhiều đến dầu lửa nữa vì có được những nguồn năng lượng quan trọng khác như ánh sáng mặt trời hay kỹ nghệ nguyên tử lực, thì lúc đó mới biết Do phái có còn trường tồn được hay không?

“Nếu tiền đồn dầu lửa ở Trung Đông còn cần thiết thì tiền đồn của “thế giới tự do ” bên Á châu lại không còn cần thiết nữa. Kể từ ngày Tổng thống Nixon bắt tay được với Trung Quốc thì giá trị của Miền Nam để ” ngăn chặn làn sóng đỏ ” đã không còn là bao nhiêu trong những tính toán của Mỹ về hơn-thiệt ( cost-benefít ). Dần dần, Miền Nam đã hết vai trò một tiền đồn của “thế giới tự do”. Và như vậy, vấn đề còn lại đối với Mỹ thì chỉ là làm sao rút ra được cho êm thắm, ít bị tổn hại về uy tín là được rồi,” Giáo sư Nguyễn Tiến Hưng viết.

14:09

Sách ‘Bên Thắng cuộc’, (cuốn I – Giải Phóng) của tác giả nhà báo Huy Đức viết về một chi tiết ngay sau 30/4/1975 liên quan tới lãnh đạo tân chính quyền vào ‘giải phóng’ Sài Gòn.

Huy Đức, trong chương ‘Cải tạo’ viết:

“Ngày 6-5-1975, ông Võ Văn Kiệt đi cắt tóc chuẩn bị lễ ra mắt Ủy Ban Quân quản. Người thợ cắt tóc thấy một ông đứng tuổi đi xe U-oát tới, trong khi cắt tóc có bộ đội đứng chờ, tuy không biết rõ ông là ai, nhưng cắt tóc cho ông xong, đã lễ phép cúi chào, ông trả tiền thế nào cũng không chịu lấy.

“Xe U-oát của ông Kiệt đi tới đâu, người dân tránh ra nhường chỗ rộng rãi cho đi. Những xe khác của “Quân Giải Phóng” cũng được cư xử như vậy.

“Nhiều tuần sau đó, “các chú bộ đội” đi xe buýt không phải trả tiền và người dân bắt đầu làm quen với những chiếc xe quân sự chạy vô đường cấm.

“Ông Võ Văn Kiệt nhớ lại:

“Lúc đó, uy thế của cách mạng trùm lên tất cả”. Ngay cả những “tên ác ôn”, kẻ cướp giật, các băng nhóm cũng chỉ lo giữ thân hoặc xem xét, theo dõi,” cuốn Bên Thắng cuộc viết.

14:08

Trong mục có tựa đề ‘Ngụy Quân’, cuốn Bên Thắng Cuộc, (phần I – Giải phóng) của Huy Đức viết về câu chuyện cải tạo.

“Một tuần sau, ngày 5-5-1975, Ủy Ban Quân quản Sài Gòn ban bố:

“Mệnh lệnh số 1 về việc ra trình diện, đăng ký và nộp vũ khí của sĩ quan, binh lính, cảnh sát, và nhân viên ngụy quyền:

Điều I: Tất cả các sĩ quan, binh lính, cảnh sát, tình báo mật vụ, nhân viên ngụy quyền trong thành phố Sài Gòn và tỉnh Gia Định đều phải ra trình diện và đăng ký. Thời hạn bắt đầu từ ngày 8-5-1975 cho đến ngày 31-5-1975 là ngày cuối cùng.

Điều II: Cấp tướng và tá trình diện và đăng ký tại số nhà 213 Đại lộ Hồng Bàng, cấp uý trình diện và đăng ký tại uỷ ban nhân dân cách mạng quận, cấp hạ sĩ và binh lính trình diện và đăng ký tại uỷ ban nhân dân cách mạng phường. Cảnh sát, công an tình báo mật vụ trình diện và đăng ký tại trụ sở Ban an ninh nội chính thuộc Ủy ban Quân Qủan thành phố Sài Gòn. Nhân viên công chức làm việc tại nhiệm sở nào trình diện và đăng ký tại nhiệm sở nấy.

Điều III: Khi ra trình diện và đăng ký nhất thiết phải mang nộp chứng minh thư, các loại giấy tờ cá nhân, tất cả vũ khí, trang bị, hồ sơ tài liệu, phương tiện, ngân quỹ…

Điều IV: Người nào, nhà nào, tập thể nào, cơ sở nào có giữ vũ ,khí chất nổ và các phương tiện, khí tài thông tin đều phải tới khai và nộp tất cả.

Điều V: Mệnh lệnh này phải được triệt để chấp hành đến 24 giờ ngày 31 (ba mươi mốt) tháng 5 (năm) năm 1975, những người không ra trình diện cố tình lẩn trốn sẽ bị nghiêm trị, những người đã ra trình diện, đăng ký nhưng còn khai gian, giấu diếm võ khí tài liệu, phương tiện nghĩa là chưa thành thật, sau này phát hiện ra thì xem như chưa tuân lệnh, người nào đăng nạp vũ khí, tài liệu, khí tài vật tư quý giá và phát hiện nhiều vấn đề có giá trị khác sẽ được xem xét khen thưởng xứng đáng.

Tất cả những người đã ra trình diện đăng ký tạm thời trước khi có lịch này đều phải làm đăng ký chánh thức lại theo mệnh lệnh này.

Sài Gòn, ngày 5-5-1975

Thay mặt Ủy ban Quân quản Thành phố Sài Gòn-Gia Định/Chủ tịch/Thượng tướng TRẦN VĂN TRÀ (trong ảnh).”

13:55

Vẫn cuốn Bên Thắng Cuộc (phần I – Giải phóng) của Huy Đức (trong ảnh) khi viết về trình diện, cải tạo của bên thua cuộc với tân chính quyền sau 30/4/1975, cho hay:

“Việc ra trình diện không kéo quá dài như dự kiến. Chỉ trong vòng năm ngày, đã có 23 viên tướng có mặt tại Sài Gòn tự động đến Trung tâm Dự bị Viện Đại học Sài Gòn: Tướng Vũ Văn Giai, tư lệnh Sư đoàn 3; Tướng trẻ Trần Quốc Lịch, 40 tuổi, tư lệnh Sư 5; Tướng Phan Duy Tất, chỉ huy trưởng Biệt động Quân khu II; Tướng Hồ Trung Hậu, nguyên phó tư lệnh Sư Đoàn Dù… Nhưng chủ yếu là những viên tướng đã nghỉ hưu từ trước: Trung tướng Nguyễn Hữu Có, Thiếu tướng Nguyễn Thanh Sằng, Trung tướng Lê Văn Nghiêm… Cũng có những người đã thôi chức từ rất lâu như Trung tướng Lê Văn Kim, về hưu từ năm 1964; Trung tướng Nguyễn Văn Vĩ, nguyên Tổng trưởng Quốc phòng, về hưu từ năm 1972; Thiếu tướng Lâm Văn Phát, người từng bị Sài Gòn kết án tử hình vắng mặt từ năm 1965…

Trong thời điểm khắc nghiệt nhất của chế độ Sài Gòn, những người “ngoan cố” đã ra đi hoặc đã tuẫn tiết như Tướng Lê Văn Hưng, phó tư lệnh; Tướng Nguyễn Khoa Nam, tư lệnh Quân Đoàn IV và một số tỉnh trưởng Miền Tây khác. Những người còn lại ở lại và chấp nhận những gì sẽ đến với mình48.

Ở Sài Gòn, 443.360 người ra trình diện, trong đó có hai mươi tám viên tướng, 362 đại tá, 1.806 trung tá, 3.978 thiếu tá, 39.304 sỹ quan cấp uý, 35.564 cảnh sát, 1.932 nhân viên tình báo các loại, 1.469 viên chức cao cấp trong chính quyền,9.306 người trong các đảng phái được cách mạng coi là “phản động”. Chỉ 4.162 người phải truy bắt trong đó có một viên tướng và 281 sỹ quan cấp tá.

Gần một tháng sau sau Lệnh Trình diện, ngày 10-6-1975, Uỷ Ban Quân quản ra thông cáo “Về việc Học tập Cải tạo Sỹ quan, Hạ sỹ quan, Binh lính và Nhân viên Quân đội Ngụy, Tình báo, Cảnh sát và Ngụy quyền đã trình diện đăng ký”. Theo đó: Tất cả hạ sỹ quan binh lính và nhân viên quân đội Nguỵ thuộc các quân binh chủng tại Sài Gòn-Gia Định, tình báo cảnh sát và nhân viên Nguỵ quyền quận, phường, khóm, xã, ấp đã trình diện đăng ký phải đi học tập cải tạo trong ba ngày kể từ ngày 11-6-1975 đến ngày 13-6-1975. Nhân viên Nguỵ quyền từ trưởng phó phòng trở xuống thuộc các phủ, bộ, vụ, viện, nha, sở, ty… đã đăng ký đi học tập từ ngày 18 đến ngày 20-6-1975. Thời gian học tập liên tục từ 7 giờ đến 16 giờ [giờ ĐôngDương] trưa nghỉ một giờ. Người đi học tự mang thức ăn trưa và chiều, sau khi học, về nhà nghỉ. Lệnh học tập này phải được tuyệt đối chấp hành ai không đi học tậpcải tạo đúng thời hạn coi như phạm pháp,” Bên Thắng Cuộc viết.

13:37

Tải xuống

“Đúng nhất phải gọi ngày 30/4 là ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước vì giải phóng là đương nhiên thống nhất đất nước rồi,” ông Huỳnh Văn Chịa, cựu chiến binh du kích Củ Chi nói với phóng viên Hồng Nga tại khu di tích địa đạo Củ Chi hôm 28/4.

Ông Chịa, năm nay 70 tuổi, theo du kích từ năm 14 tuổi. Bị thương vào mắt và mất một tay, nay ông sống ở địa phương.

Ông nói: “Chúng tôi sẵn sàng hoà hợp hoà giải, nhưng còn phụ thuộc vào phía bên kia, họ có muốn hay không”.

11:39

Liên quan tới đánh dấu tròn bốn chục năm ngày 30/4 và đặc biệt một cuộc tranh luận trên BBC gần đây về việc liệu ở Việt Nam hậu 30/4/1975 có hay không có việc ‘ngược đãi’ đối với các thành phần cựu sỹ quan, binh sỹ, quan chức, nhân viên chế độ cũ (Việt Nam Cộng Hòa), mà trong đó có sử gia cho rằng không có ‘chuyện ngược đãi’ với những người đi cải tạo sau, ông Võ Văn Ái, từ Paris, cung cấp cho BBC một tư liệu là một bản đồ.

Theo số liệu trên bản đồ này, sơ bộ có ít nhất 500.000 tù nhân chính trị trong các trại cải tạo và nhà tù Việt Nam, trong đó có những trung tâm cái tạo được cho là giam giữ ít nhất từ 1.000 người, 3.000 người, 5.000 người và 15.000 người trở lên.

Bản đồ cũng cho thấy vào thời điểm công bố có 1.000.000 thuyền nhân Việt Nam sống sót sau khi đã rời bỏ đất nước tìm nơi tị nạn bằng tàu, thuyền trên Biển Đông.

Tấm bản đồ được công bố bởi một Ủy ban vận động từ trước và in lại gần đây trong một cuốn sách của ông Võ Văn Ái, nhà hoạt động về nhân quyền và tự do tôn giáo cho Việt Nam, có tựa đề “Người trí thức & hành động dẫn đường” (trang 17).

Ông Ái, người hiện là phát ngôn nhân của Viện Hóa đạo và Văn phòng II Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất (thành lập trước 1975) cho hay bản đồ được Ủy ban Bảo vệ Quyền Làm người Việt Nam công bố tại cuộc họp báo “Bắc hóa chế độ tù ngục tại Miền Nam Việt Nam” tại Paris ngày 29/5/1978, tức chỉ 3 năm sau ngày 30/4.

Nhà hoạt động nói thêm tấm bản đồ và sự kiện này khi đó đã thu hút sự chú ý của giới truyền thông phương Tây, với 60 ký giả truyền hình, truyền thanh và báo chí quốc tế với nhiều kinh nghiệm đã tham dự và đưa tin.

11:17

Một độc giả gửi cho BBC một tư liệu được một nhà báo, nhà văn và phóng viên nổi tiếng người Ý, Tiziano Terzani, từng có 30 năm viết lách và tường thuật từ châu Á về Đông và Đông Nam Á, cho tờ báo Đức Der Spiegel (Tấm Gương) công bố chỉ trong vòng một thập niên sau sự kiện 30/4/1975.

http://bit.ly/1zbRNNM

Tư liệu có tựa đề “Mười năm sau chiến tranh: Cả người chết cũng bị lừa” do nhà báo được cho là một thời ‘thân cộng’ viết:

“Trước đây mười năm, khi những chiếc xe tăng đầy bụi bặm với lá cờ Việt Cộng chạy ngang qua tòa Đại sứ quán Mỹ tiến tới dinh thự của tổng tống Thiệu bại trận, khi những người lính du kích đầu tiên, gầy gò, rụt rè, trẻ tuổi, kéo xuống đường Tự Do, con số ít ỏi của những người ngoại quốc có mặt trong lúc đó đã khóc vì mừng rỡ: một cuộc chiến tranh tàn bạo đã chấm dứt, Việt Nam dường như đã giành lại được độc lập, một dân tộc tái thống nhất bây giờ sẽ có hòa bình và công lý – thời đó chúng tôi tin là như vậy.

Hòa bình không trở lại

“Hòa bình đã không trở lại với Đông Dương. Hàng trăm người Việt trẻ tuổi đã hy sinh trên các chiến trường Campuchia. Không có công lý, nếu như công lý khác với việc lật đổ một xã hội và thay thế một chế độ độc tài bằng một chế độ độc tài khác. Người Sài Gòn, rõ ràng là như vậy, ngày nay sống tồi tệ hơn, phải chịu đựng tình trạng thiếu năng lực và tham nhũng nhiều hơn, sợ cảnh sát nhiều hơn là trước kia.

“Cách mạng đã không thực hiện bất cứ lời hứa nào của họ”, một người bạn nói. “Ngay cả người chết cũng bị lừa.” Trên nghĩa trang cũ ở Biên Hòa, nơi nhiều người lính Việt Nam hy sinh trong cuộc chiến chống cộng sản được chôn cất ở đó, phần lớn các ngôi mộ đã bị xe ủi đất san phẳng – mặc dù chế độ mới đã tạo một nghĩa trang riêng cho những người anh hùng đã hy sinh cho cuộc cách mạng.

Đối với người sống

Đối với người sống, lời hứa hòa giải dân tộc còn được thực hiện ít hơn như thế nữa.

Trong tháng Năm 1975, một sĩ quan từ quân đội của Thiệu được lệnh đi “học tập cải tạo”. Ông mang theo mùng, bàn chải đánh răng và gạo cho 30 ngày đi trình diện; và ông cũng như tôi tin rằng sau 30 ngày ông thật sự sẽ trở về.

“Nào phải 30 ngày! Thành 3289 ngày”, bây giờ ông nói; ông còn có may mắn. Nhiều người lính, sĩ quan và nhân viên trước kia của chính quyền bại trận đã chết trong các trại cải tạo. Nhiều người vẫn còn ở trong những trại trong rừng đó, những trại mà các quan chức cộng sản ngày nay trong những khoảnh khắc bất cẩn đã gọi chúng là “trại tập trung”.

Người dịch tư liệu này trong phần giới thiệu về tác giả Tiziano Terzani (1938 – 2004) cho hay:

Ông đã từng vào rừng sống chung với Việt Cộng. Tháng 4 năm 1975, ông là một trong số ít nhà báo đã ở lại Sài Gòn, nhân chứng của thời điểm lịch sử đó. “Tôi đã rơi nước mắt”, Terzani nhớ lại. Bài báo này do ông viết nhân dịp kỷ niệm mười năm kết thúc cuộc Chiến tranh Việt Nam.

10:50

Trang điện tử ‘Tuyên giáo’ của Ban Tuyên Giáo Trung ương của Đảng Cộng sản Việt Nam cũng đăng nổi một bật tin về cầu truyền hình được mở ra giữa Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh với sự hiện diện của lãnh đạo đảng của hai thành phố này.

Tờ Tuyên giáo cho hay tối hôm thứ Năm “tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh đã diễn ra cầu truyền hình mang chủ đề “Mùa xuân đầu tiên”.

“Đây là chương trình đặc biệt nhân dịp kỷ niệm 40 năm Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.

“Tham dự chương trình có đồng chí Phạm Quang Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội;

“Đồng chí Lê Thanh Hải, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh, cùng đại diện lãnh đạo nhiều bộ, ngành, thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.”

10:39

Nhiều đài báo Việt Nam dường như đã sẵn sàng tung ra các chương trình chuẩn bị dầy công trong dịp kỷ niệm “Đại thắng Mùa Xuân, Giải phóng Miền Nam, Thống nhất Đất nước”, năm nay.

Đài truyền hình Việt Nam (VTV) giới thiệu chương trình “Khoảnh khắc tháng Tư” trên trang mạng báo điện tử của mình với một tấm hình có lá cờ màu đỏ rộng lớn với một chiếc xe tăng T34 ở phía dưới, biểu tượng cho ‘chiến thắng’ của quân đội Bắc Việt ở Dinh Độc Lập trong ngày 30/4/1975.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s