Tổng thống Trump hủy bỏ thỏa thuận Iran là bước đi đúng đắn

https://www.dkn.tv/the-gioi/tong-thong-trump-huy-bo-thoa-thuan-iran-la-buoc-di-dung-dan.html

08:37, 09/05/2018

thỏa thuận Iran
Tổng thống Donald Trump (Ảnh: theo Foxnews)

Ngay sau khi Tổng thống Trump ra quyết định rút khỏi thỏa thuận Iran và áp dụng các biện pháp trừng phạt kinh tế trong 90 ngày, ông Harry J. Kazianis, Giám đốc nghiên cứu quốc phòng tại Trung tâm Vì lợi ích quốc gia, được thành lập bởi cựu Tổng thống Richard M. Nixon, đã bình luận với tờ Fox News hôm 9/5 về động thái này.

Ông nói đây là một cú trời giáng cho thỏa thuận đầy sai lầm được Tổng thống Obama và đại diện các quốc gia khác phê duyệt vào năm 2015. Điều này rõ ràng sẽ làm bùng phát căng thẳng với đất nước Hồi giáo này.

Ai thường theo dõi tin tức Trung Đông sẽ không lấy làm lạ gì với quyết định này. Washington và Tehran có những lợi ích rất khác nhau trong khu vực, khiến hai bên thường xảy ra mâu thuẫn. Việc hai bên xem nhau như kẻ thù chỉ là vấn đề thời gian.

“Đây là một thỏa thuận một chiều khủng khiếp, đáng lẽ không bao giờ nên tồn tại”, Tổng thống Trump nói trong khi đưa ra tuyên bố của mình. “Thỏa thuận Iran khiếm khuyết ở ngay cốt lõi.”

Tổng thống Trump nói rõ ông từ lâu đã khinh thường thỏa thuận hạt nhân Iran, liên tục gọi nó là “điên rồ”, một “nỗi xấu hổ” và là “thỏa thuận tồi tệ nhất trong lịch sử”.

Ngoài việc quan hệ Mỹ – Iran vốn đã tồi tệ lại ngày càng xấu đi, quyết định của Tổng thống Trump cũng giội gáo nước lạnh lên các quốc gia khác đã ký thỏa thuận: Trung Quốc, Nga, Anh, Pháp, Đức và Liên minh châu Âu. Tất cả đã kêu gọi Tổng thống Trump giữ lại thỏa thuận Iran, vốn được thiết lập để ngăn Iran phát triển vũ khí hạt nhân, nhưng quá yếu để thực sự đạt được mục tiêu đó. Trung Quốc và Nga đã trở thành đồng minh mạnh và các đối tác thương mại với Iran.

Sau đây là những lý do tại sao Tổng thống Trump rất ghét thỏa thuận này:

Thứ nhất, thỏa thuận này chỉ tạm thời đóng băng những tham vọng hạt nhân của Iran trong khoảng 10 năm, nhưng chưa bao giờ thực sự giải quyết được vấn đề.

Điều khoản “hoàng hôn” (điều khoản hết hiệu lực) cho phép Tehran được tự do rời khỏi thỏa thuận vào năm 2025. Khi đó, nó chỉ đơn giản là chạy nước rút làm ngay một quả bom hạt nhân sau khi rời khỏi hiệp ước.

Iran chắc chắn giấu tất cả bí quyết và kết quả nghiên cứu vũ khí hạt nhân trước đây để sử dụng một khi thỏa thuận kết thúc – theo thông tin tình báo từ Israeli vừa mới tiết lộ hồi tuần trước bởi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.

Đến năm 2025 thỏa thuận này sẽ cho phép Iran phát triển vũ khí hạt nhân trong khoảng 1 năm đến 18 tháng, một chuyên gia Lầu Năm Góc cao cấp về hưu cho biết.

Và thứ hai, thỏa thuận Iran có một vấn đề to lớn ngay từ đầu: không có gì ngăn Iran xây dựng một kho vũ khí tên lửa tầm cỡ thế giới – hoặc mua một cái trong thời gian tham vọng hạt nhân của nó bị đóng băng.

Trong vài năm qua, Iran đã thử nghiệm nhiều tên lửa đạn đạo và hành trình mới, mỗi tên lửa đều thể hiện những bước nhảy vọt trong sự tinh tế và chính xác của công nghệ.

Iran có thể làm việc với Bắc Triều Tiên để một ngày nào đó triển khai các tên lửa đạn đạo liên lục địa, tầm xa, vươn tới các mục tiêu ở châu Âu hoặc Mỹ. Trong thực tế, ông Kazianis nghi ngờ hai quốc gia đã làm việc cùng nhau về điều này.

Thay vì phải mất nhiều năm thử nghiệm và hoàn thiện, Iran có nguồn lực tài chính đủ mạnh để mua bất kỳ công nghệ nào mà chính quyền Kim Jong-un đã phát triển. Và Bình Nhưỡng luôn sẵn sàng bán công nghệ tên lửa cho bất cứ ai có tiền mặt – kể cả Iran.

Thứ ba, Tổng thống Obama và cựu Ngoại trưởng John Kerry có một giả định ngớ ngẩn và ngây thơ rằng nếu Iran ký thỏa thuận hạt nhân, đất nước Hồi giáo này sẽ thay đổi hành vi của mình trong khu vực.

Chính quyền Obama mù quáng tin rằng Iran sẽ trở thành một thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế khi các lệnh trừng phạt kinh tế được dỡ bỏ.

Trong thực tế, Tehran chưa bao giờ xem trọng thỏa thuận, mà chỉ coi nó là một động thái tạm thời để loại bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế. Những người cai trị Iran bằng nắm tay sắt không bao giờ thay đổi hành vi hung hăng của nó ở Syria và các nơi khác, và không bao giờ giảm sự thù hận của họ đối với Mỹ và Israel.

Trên thực tế, với hàng tỷ đô la tiền dầu và khí tự nhiên chảy vào kho bạc của chính phủ Iran khi các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ theo thỏa thuận hạt nhân, Iran chỉ trở nên hung dữ hơn – và có tiền mặt để làm như vậy.

Chiến lược của Hoa Kỳ:

Tin tốt lành là không vì như thế mà Mỹ phải gây chiến với Iran hoặc điên rồ cố gắng lật đổ chế độ Iran. Điều đó có thể tốn hàng tỷ hoặc thậm chí hàng tỷ tỷ đô la và khiến nhiều người Mỹ phải hy sinh mạng sống của họ.

Tổng thống Trump và các cố vấn của ông phải nhớ rằng 60 triệu người Mỹ đã bỏ phiếu cho một chính sách đối ngoại “Mỹ trên hết” – nghĩa là phải tránh được các cuộc chiến tranh như Iraq và Libya bằng mọi giá.

Trong thực tế, chính quyền Trump có một chiến lược để đối phó với vấn đề này, đó là chính sách ngăn chặn.

Nếu Iran không chấm dứt can thiệp vào vấn đề của các nước xung quanh khu vực, hay ngừng tài trợ cho quân khủng bố và đe dọa Israel, thì nó không nên được hưởng lợi từ quan hệ kinh tế với các nước theo chủ nghĩa hòa bình.

Chiến lược đó, cùng với sự ngăn chặn, đã được sử dụng để đối phó với một Liên Xô hiếu chiến trong bốn thập kỷ. Bây giờ nó có thể hạn chế tham vọng hạt nhân và trong khu vực của Iran – cũng như của Bắc Triều Tiên.

Cần phải nhớ rằng nền kinh tế của Iran chỉ trị giá 350 tỷ đô la – và tham vọng trong khu vực của nó có thể bị ngăn chặn đáng kể với các biện pháp trừng phạt kinh tế khó khăn.

Iran không thể chi hàng tỷ đô la để gây rắc rối ở Syria, Yemen và Iraq – hoặc tài trợ cho các nhóm khủng bố, hoặc xây dựng vũ khí hạt nhân – nếu không có tiền để làm như vậy. Và với những vấn đề Iran trong nước như các cuộc biểu tình trên toàn quốc cách đây vài tháng và một lần nữa gần đây, Iran có nhiều điều khác phải lo lắng.

Thanh Bình

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s