Bắc Hàn khó theo con đường hiện đại hóa của VN?

https://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-44790844

Ngoại trưởng Bắc Hàn Ri Su Yong gặp Ngoại trưởng Phạm Bình Minh hồi 2014Bản quyền hình ảnhHOANG DINH NAM/GETTY IMAGESImage captionNgoại trưởng Bắc Hàn Ri Su Yong gặp người đồng cấp Việt Nam, ông Phạm Bình Minh hồi 2014

Cách đây vài hôm, khi phát biểu trước nhóm cộng đồng doanh nghiệp Việt-Mỹ tại Hà Nội, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo đã “tự tin” cho rằng Bắc Hàn có thể làm nên “phép lạ” như Việt Nam.

Và rằng Việt Nam, sau khi bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ năm 1995, là một bằng chứng cho Bắc Hàn thấy sự thịnh vượng và mối quan hệ bang giao với Mỹ là điều hoàn toàn có thể sau hàng thập kỷ xung đột và nghi kỵ.

Bản thân Bắc Hàn cũng đã có vẻ ngỏ ý muốn tìm hiểu chính sách Đổi Mới của Việt Nam sau khi ông Kim Jong-un đã nhiều lần ‘nhắc đến Việt Nam’ với Tổng thống Nam Hàn Moon Jae-in trong cuộc gặp hồi tháng Tư.

Ngoại trưởng Pompeo đăng trên Twitter hôm 8/7:

“Tôi cảm thấy được khích lệ bởi cuộc gặp với cộng đồng doanh nghiệp ở Việt Nam. Đất nước này đã đi một chặng đường rất đáng kinh ngạc. Sự thịnh vượng và an ninh, ngày hôm nay chúng ta một lần nữa thưởng thụ mối quan hệ tưởng-chừng-như-không-thể. Bắc Hàn có thể tiếp bước con đường này và phép màu cũng có thể đến với họ.”

Bỏ qua {socialnetworki} tin bởi @SecPompeoXem hình ảnh trên TwitterXem hình ảnh trên Twitter

Secretary Pompeo
@SecPompeo


I’m encouraged by my meeting with the business community in #Vietnam. The country has traveled a remarkable path. Prosperity and security abound, and today we enjoy a once-unimaginable partnership. The #DPRK could replicate this path and the miracle could be theirs as well.

09:59 – 9 thg 7, 2018

Thông tin và quyền riêng tư Quảng cáo Twitter

Cuối Twitter tin bởi @SecPompeo

Pompeo kêu gọi Bắc Hàn ‘theo đường của VN’

Bắc Hàn ve vãn TQ nhưng ‘muốn học VN’

Kim Jong-un ‘thích chính sách Đổi Mới’ của VN

Tuy nhiên, bài phân tích của chuyên gia cấp cao của Viện Chính sách Chiến lược Úc Lê Thu Hương đăng trên tờ Financial Times cho rằng con đường mà Hà Nội đã lựa chọn, không hề “dễ đi” cho Bình Nhưỡng.

Ăn đồ nướng ngoài trờiBản quyền hình ảnhERIC LAFFORGUE/ART IN ALL OF USImage captionLò nướng ngoài trời – cảnh ở Bình Nhưỡng qua ống kính Eric Lafforgue

Tiến sĩ Lê Thu Hương thừa nhận rằng sự thành công mang tính tương đối của Hà Nội trong việc hiện đại hóa nền kinh tế và tái thiết lập các mối quan hệ bang giao sau một thời gian dài cô lập trông có vẻ là một triển vọng khả quan cho Bình Nhưỡng.

Hà Nội đã có thể tái gia nhập các cộng đồng quốc tế mà không gây nguy hại đến sự kiểm soát của Đảng Cộng sản cầm quyền.

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo hôm 8/78Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionTổng bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo hôm 8/7

Thêm vào đó, Việt Nam giờ đã có một nền kinh tế bùng nổ và một ảnh hưởng chính trị không nhỏ tại châu Á, mặc dù nhiều thập kỷ bị xem là “quốc gia bất hảo” và bị phương Tây cô lập với các lệnh trừng phạt hoặc cắt đứt quan hệ sau chiến thắng của phe Cộng sản năm 1975.

Được truyền cảm hứng bởi cải cách thị trường của Trung Quốc và perestroika ở Liên Xô cũ, Việt Nam đã tìm ra hướng đi riêng: Đổi Mới – tuy không hoàn hảo và có những vấn đề về các doanh nghiệp nhà nước, nhưng Đổi Mới cũng đem lại một kết quả tương xứng phần nào.

Tuy nhiên, chuyên gia Thu Hương cho rằng có một sự khác biệt lớn giữa Hà Nội và Bình Nhưỡng, và dưới đây là sáu lý do vì sao Bắc Hàn khó có thể “học theo” Việt Nam.

1. Hà Nội thuận theo chiều gió hậu Chiến tranh Lạnh

Sự tái hòa nhập của Việt Nam với thế giới là kết quả của việc Hà Nội thuận theo kết cục hậu Chiến tranh Lạnh, chứ không phải cô lập chính mình như Bắc Hàn.

Mặc dù do Đảng Cộng Sản cầm quyền, Việt Nam có xu hướng ủng hộ và tôn trọng luật pháp quốc tế.

Ý định của Bắc Hàn trong việc tuân thủ hệ thống luật pháp quốc tế vẫn không rõ ràng, nhất là trong việc kiểm soát vũ khí, khi vũ khí hạt nhân vẫn là món hàng giao kèo mặc cả của Bình Nhưỡng.

Tổng thống Nam Hàn Moon Jae-in gặp Chủ tịch Trần Đại Quang hôm 23/3.Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionTổng thống Nam Hàn Moon Jae-in gặp Chủ tịch Trần Đại Quang hôm 23/3.

2. Việt Nam chưa bao giờ là mối đe dọa hạt nhân

Việt Nam cũng chưa bao giờ là mối đe họa về hạt nhân, chuyên gia Thu Hương phân tích.

Đất nước này đã kiệt quệ vì hàng thập kỷ chiến tranh và nghèo đói bởi các chính sách cải cách ruộng đất. Và một khi Liên Xô cũ sụp đổ, nỗi lo sợ về sự lây lan của chủ nghĩa cộng sản cũng dập tắt, Việt Nam bỗng dưng không còn đáng sợ nữa.

3. Thời gian Việt Nam bị cô lập ngắn hơn

Khoảng thời gian Việt Nam bị cô lập ngắn hơn, chỉ khoảng hai thập kỷ chứ không phải hơn 60 năm như Bắc Hàn.

4. Việt Nam vẫn tham gia trao đổi giáo dục

Mặc dù bị ghẻ lạnh bởi phương Tây, Việt Nam vẫn tham gia vào các chương trình trao đổi giáo dục và khoa học với khối phía Đông – như Liên Xô và các đồng minh ở Trung và Đông Âu.

Điều này giúp nền kinh tế Việt Nam dễ dàng bắt nhịp và theo kịp xu hướng.

Trong khi đó Bắc Hàn gần như bị bế quan tỏa cảng, o ép trong một chiếc hộp kín, trong sự đàn áp và ý thức hệ, và quan hệ bang giao bị kiểm soát chặt.

5. Việt Nam mở cửa khi thế giới toàn cầu hóa

Thời điểm mở cửa hội nhập cũng là một yếu tố quan trọng.

Hà Nội bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc, Hoa Kỳ và các nước Đông Nam Á trong thời điểm thế giới đang tiến đến toàn cầu hóa.

Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới WTO năm 2007 và các tổ chức quốc tế khác sau đó và đạt được nhiều thành công trong việc phát triển nền kinh tế hội nhập và mở rộng thương mại quốc tế.

Trong khi đó, nếu Bắc Hàn quyết định mở cửa lúc này, thì lại lúc mà phong trào chống lại toàn cầu hóa đang ngày càng gia tăng.

Hoa Kỳ đang rút khỏi các cam kết trước đây và cả Hoa Kỳ lẫn EU đang tập trung ưu tiên những vấn đề nội bộ.

6. Việt Nam đã thống nhất hai miền

Hai miền Nam Bắc Triều Tiên đã bị chia cách trong một thời gian quá dài so với hai miền Nam Bắc Việt Nam, và thực ra vẫn đang ở trong tình trạng chiến tranh với những hiềm khích vẫn hiện hữu tiềm ẩn.

Tác giả cũng cho rằng tuy ông Kim Jong-un ít tập trung vào ý thức hệ hơn cha và ông nội của ông, ông Kim vẫn muốn bảo vệ thể chế chính trị của mình.

Vì vậy con đường đi đến hiện đại hóa của Việt Nam có thể sẽ khó đi cho Bắc Hàn hơn là Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo nghĩ.

Tuy nhiên, mọi chuyện vẫn phụ thuộc vào quyết định của nhà lãnh đạo Kim Jong-un.

Derek J. Grossman, chuyên gia về vùng Ấn Độ-Thái Bình Dương và chính sách an ninh quốc gia cho Rand Corporation cũng đồng tình với bài phân ích của chuyên gia Lê Thu Hương.

Ông viết rằng: “[Bài viết] Hoàn toàn đúng và như tôi đã nói, Đổi Mới là để đa dạng hóa nền kinh tế Việt Nam ra khỏi sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Điều này là để đảm bảo sự tồn tại của Việt Nam sau khi Bắc Kinh cố gắng trừng phạt nước này vì các hoạt động quân sự ở Campuchia. Bắc Hàn không hề có chút điểm tương đồng lịch sử này và thực tế còn tái thiết lập lại mối quan hệ với Trung Quốc.”

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s