LỐI LÀM ĂN THÔ LẬU

http://www.thesaigonpost.net/2018/08/loi-lam-tho-lau.html

Chuyện một công ty gửi thư lên Thủ tướng chính phủ để yêu cầu can thiệp về việc huỷ bỏ giao dịch giữa họ với một đối tác vì cho rằng họ đã ký hợp đồng bằng một bản tiếng Anh mà sau này họ nhận thấy rằng mình đã bị gài vì không hiểu được hết nội dung của nó.

Điều đó nói lên tâm lý chung của giới làm ăn cũng như của toàn thể người dân trong xã hội, mà hẳn là nhiều người cũng sẽ nhận ra như thế:

Một là, người dân có tâm lý không xem trọng luật pháp thực sự và cũng không tôn trọng các thoả ước, giao kết của mình đã xác lập. Như vậy thì không thể làm ăn lâu dài hoặc làm lớn được, cũng không thể giao thương quốc tế với cung cách coi luật pháp chỉ như một bản nháp, sẵn sàng có thể huỷ bỏ bất cứ lúc nào mà chẳng cần phải chịu trách nhiệm gì. Và do vậy, họ cực kỳ xem nhẹ luật sư trong các giao dịch, dù nó là những thứ quan trọng hoặc có giá trị rất lớn.

Hai là, tâm lý dựa vào quyền lực chính trị để giải quyết mọi vấn đề thuộc về pháp lý, nhất là trong các giao dịch dân sự. Họ không coi toà án (tư pháp) là một kênh giải quyết hữu hiệu và hữu lý đối với các tranh chấp mà họ mắc phải. Bản thân người Việt luôn có tâm niệm mặc định rằng “vô phúc đáo tụng đình” và “công lý chỉ là một diễn viên hài”. Chính điều đó đã đẩy người ta vào một tình trạng là luôn sẵn sàng tìm mọi biện pháp giải quyết “ngoài luật”, từ quyền lực cho đến tiền bạc. Và một lần nữa, luật pháp lại bị coi khinh và chà đạp. Chính họ ngay từ đầu đã không tôn trọng luật sư trong việc tiến hành thương thảo, thiết lập, ký kết và thực hiện hợp đồng, đến khi có xung đột pháp lý, họ lại tiếp tục đi tìm một phương cách khác bằng tất cả các mối quan hệ quyền uy để can thiệp.

Ba là, hệ thống luật pháp đã thực sự trở nên rối rắm và tù mù tới mức mà không một ai có thể nắm bắt được hết, và cũng không biết áp vận, dẫn chiếu kiểu gì để không bị xung đột hoặc bị vô hiệu bởi những quy định vừa chằng chịt lại vừa tối nghĩa. Mà thông thường chính những văn bản dưới luật lại được áp dụng ưu tiên hơn và thường xuyên hơn. Cộng thêm một tình trạng là luật pháp ban hành và thay đổi đến mức người ta chưa kịp hiểu thì đã bị bãi bỏ. Hoặc là tình trạng luật vi hiến, văn bản trái luật quá nhiều, chồng chéo, mâu thuẫn nhau. Điều này thực sự làm khó doanh nghiệp và người dân trong việc tuân thủ pháp luật. Trong khi việc bảo vệ pháp luật lại là một vấn đề gây lo lắng vì thiếu sự tin tưởng vào hệ thống tư pháp trì trệ và thiếu tính độc lập này. Vì nó vừa tốn kém lại vừa mất thời gian, trong khi kinh doanh thì cần nhanh gọn và hiệu quả.

Bốn là, người dân luôn cư xử cảm tính và thiên về mặt tình cảm để giải quyết các vấn đề thuộc về lĩnh vực pháp lý. Do vậy, từ quan hệ trong gia đình đến quan hệ lao động, quan hệ làm ăn, chúng ta đều giao tiếp bằng những ngôn ngữ của cảm xúc chứ không thẳng thắn trao đổi thấu triệt các vấn đề và biểu đạt chúng bằng các hình thức pháp lý với những nội dung thực sự chi tiết để làm cơ sở thực hiện trên thực tế. Vì không ai muốn bộc lộ tâm ý và mục đích thực sự khi giao kết, ai cũng muốn bên đối phương không nắm bắt được các mong muốn và mưu cầu thực sự, mà cứ để ngỏ như một lợi thế để sau này dựa vào đó mà hoặc là bắt bẻ để phá bỏ, hoặc là để triệt hạ nhau.

Tư duy không tôn trọng luật pháp và các giao ước của chính mình thể hiện tâm thế vừa tự ti lại vừa thiếu hiểu biết: tự ti vì họ không tin vào luật pháp và chỉ muốn dựa dẫm vào quyền lực để tạo ra các lợi ích cũng như để giải quyết các xung đột của mình; thiếu hiểu biết vì họ thường làm liều và làm bừa, không tuân thủ cả luật pháp lẫn các thoả thuận đã được thống nhất và kể cả là đã được thực hiện, dẫn đến những thiệt hại vô cùng lớn, từ danh tín tới mặt lợi ích kinh tế, không chỉ trực tiếp ngay trước mắt mà còn về lâu về dài.

Không có thói quen tôn trọng luật pháp và tuân thủ pháp luật trong mọi thời khắc và trong những giao dịch, thì mọi kết quả đạt được, nếu có, chỉ là do những quan hệ thân hữu đem lại và nó nằm ngoài sự điều quản của luật pháp, mà những kết quả ấy không có điều gì thuộc về thực chất và cũng không thể có tính bền vững.

Lê Luân

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s