Sản xuất nghị quyết và sản xuất… cách mạng

https://www.danluan.org/tin-tuc/20181102/san-xuat-nghi-quyet-va-san-xuat-cach-mang

Lê Trọng Hiệp

Sau mấy chục năm sản xuất nghị quyết, hiện tại các lãnh tụ và quan chức cộng sản đang chuyển mình sản xuất… cách mạng.

Kể từ đầu năm 2017 đến nay cụm từ “cách mạng 4.0” hay “cách mạng công nghiệp 4.0” xuất hiện dày đặc trong diễn văn thủ tướng, trong nhan đề các bài báo, trong đề tài các cuộc hội thảo, thậm chí còn len vào cuộc thi hoa hậu.

Sống ở nước ngoài, từ Mỹ đến Anh, Pháp, Đức, Ý, Úc, Canada, chưa ai từng nghe nghe các chính trị gia, doanh gia hay nhà phân tích thời sự mở mồm về cuộc “cách mạng” này. Như sẽ thấy ở phần dưới, thực chất bệnh là trò dốt ưa nói chữ, bệnh trịnh trọng hóa những kiến thức học lóm dẫu chưa thực sự nắm trọn vấn đề.

Đầu tiên một vấn đề cần đặt ra là: ai là ông tổ của cái gọi là “cách mạng 4.0” này?

Đầu trò là thủ tướng?

nxp.jpg

Rõ ràng của cụm từ này được chú ý và trở thành mốt thời thượng chỉ khi nó trở thành “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt các bài diễn văn của ông thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc.

Kể từ đầu năm ngoái đến nay dường như bài diễn văn nào của ông ta cũng chêm cụm từ này.

Gần đây, ngày 13.9.2018 ông Phúc đến dự Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh 2018, quy tụ hơn 1,200“doanh nghiệp, tập đoàn lớn”, bài diễn văn đọc tại đây có đoạn: “Chào mừng các doanh nghiệp tham dự Hội nghị, đây là cơ hội tuyệt vời để các nhà đầu tư quốc tế, các nhà đầu tư ASEAN, Việt Nam cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, cùng kết nối và sáng tạo để mở ra cơ hội hợp tác mới trong niềm tin hứng khởi lan tỏa của cách mạng công nghiệp 4.0.”

Trước đó chỉ ba tuần, ông ta còn phát biểu “kinh” hơn khi đòi “xây dựng chiến lược quốc gia về cách mạng 4.0”.

Tin của chính Văn phòng Chính phủ (chinhphu.net) cho biết trong cuộc họp sáng ngày 19.8.2018 tại trụ sở Chính phủ ông Phúc đã gặp hơn 100 chuyên gia người Việt “tiêu biểu ở nước ngoài”. Họ quay về tham gia “Chương trình kết nối mạng lưới đổi mới sáng tạo Việt Nam”, có đầy đủ bá quan của các Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Văn phòng Chính phủ. Tại đây ông Phúc tuyên bố: “Chủ trương của Chính phủ là tranh thủ tối đa cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 để giúp chúng ta nâng cao hiệu quả, hiệu suất của nền kinh tế, qua đó, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân, đưa quy mô nền kinh tế cao hơn nữa… Chính phủ đang xây dựng chiến lược quốc gia về cách mạng công nghiệp 4.0 với tinh thần chủ động, quyết liệt để sánh vai với các cường quốc về công nghệ..”

Trước đó nữa, ngày 13.7.2018 ông ta đã đến “phát biểu chỉ đạo” tại “Diễn đàn cấp cao” mang tên “Tầm nhìn và chiến lược phát triển đột phá trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư” tại Hà Nội. Trang web chính phủ thuật lời ông Phúc: “Liệu Việt Nam có thể nằm ngoài cuộc chơi của cách mạng công nghiệp 4.0? Câu trả lời ngắn gọn là không – Công nghiệp 4.0 là một cuộc chơi mà mỗi quốc gia sẽ phải mặc định là một phần trong đó”.

Miệng nhà quan có gang, có thép. Bắt chước “nét” gang thép từ mồm thủ tướng, người người, nhà nhà ai cũng rôm rả “cách mạng 40”, y như phong trào nuôi chim cút trước 1975 hay nuôi cá trê phi vào giữa thập niên 1980. Thử truy cập trên mạng internet sẽ thấy hàng loạt nhan đề rất.. kinh điển như:

“Cách mạng công nghiệp 4.0 là gì, nó ảnh hưởng tới bản thân các bạn …”
“ Dưới ảnh hưởng sâu rộng của cách mạng công nghệ 4.0, sỹ tử cần phải nắm được những tiêu chí nào để đưa ra lựa chọn trường và …”
“Cách mạng công nghiệp 4.0: Cơ hội hay thách thức?”
“Việt Nam sẵn sàng đón nhận Cách mạng Công nghiệp 4.0 “
“Ngành giáo dục và Cách mạng công nghiệp 4.0
“Cách mạng công nghiệp 4.0: Người lao động sẽ bị bỏ rơi nếu “chiến …”
“Khởi nghiệp (start-up) trong thời Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư (4.0)”,
“Làm gì để thích ứng với thời 4.0?”,
“Nắm lấy cơ hội từ Cách mạng Công nghiệp 4.0”
“Doanh nghiệp còn thờ ơ với cách mạng 4.0!
“Công nhân còn thờ ơ với cách mạng 4.0!
“Nông dân sẵn sàng với cách mạng 4.0 (!).

Thậm chí có quan chức còn lạm dụng “Cách mạng 4.0” để lấy tiền thuế của dân đi du hí nước ngoài. Chuyện này được VnExpress tường thuật trong bản tin ngày 17.7.2018 “Bình Thuận dừng chuyến đi Đức của cán bộ được doanh nghiệp tài trợ”:

“Ngày 17/7, ông Nguyễn Ngọc Chỉnh, Giám đốc Sở Nội vụ Bình Thuận cho biết, tỉnh đã có quyết định dừng việc chấp thuận cho các cán bộ chủ chốt sở ban ngành đi tham quan, tiếp cận công nghệ 4.0 về xây dựng hạ tầng khu dân cư ven biển tại Cộng hòa Liên bang Đức.”

Nực cười hơn, “cách mạng 4.0” còn “bò” vào các cuộc thi hoa hậu.

Báo Giao thông ngày 16.9.2018 đăng bản tin “Phần thi ứng xử của Top 5 Hoa hậu VN 2018 xoay quanh các câu hỏi về lòng nhân ái, công nghệ 4.0…”, tả lại phần thi ứng xử của người đẹp Nguyễn Thúc Thùy Tiên.

top5.jpg

“Câu hỏi: Bạn có nghĩ có chỗ cho Hoa hậu Việt Nam trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 hay không?

Thuỳ Tiên không thể tươi cười trước câu hỏi khá hóc búa này. Cô khá lúng túng khi trả lời: Em học ngành ngôn ngữ nên cách mạng 4.0 có thể hơi xa lạ với em. Nhưng em nghĩ, bất cứ thời đại nào và xã hội nào, nếu mình cố gắng làm tốt vai trò của mình đều là đóng góp to lớn cho xã hội đó. Ngành công nghiệp 4.0 cũng không ngoại lệ.”

“Cách mạng 4.0” nhan nhản đến độ ê hề đến độ ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), đã phải than thở tại Quốc hội: “Việt Nam là nước nói về cách mạng 4.0 nhiều nhất thế giới nhưng nói mà không làm hoặc làm rất ít; có tình trạng nói “đã mồm” xong thì bộ này, ngành kia chả biết mình phải làm gì, bắt đầu từ đâu.”

Để hiểu chuyện này thì chúng ta phải nhắc lại chuyện “xử lý hộp đen” của ông Nguyễn Văn Linh trước đây, được nhà báo Huy Đức thuật lại trong cuốn Bên Thắng cuộc 2: Quyền bính.

“Xử lý hộp đen”

Tháng 6 năm 1988, trong chuyến đi tìm hiểu về “cải tiến cơ chế khoán trong công nghiệp” ở Hà Nội và Sài Gòn, Nguyễn Văn Linh tuyên bố: “Xử lý hộp đen là cải tiến quản lý và cải tiến kỹ thuật là khâu quan trọng lúc này cũng như về lâu dài”.

Không rõ ông Linh “học” chữ này từ đây, sau này có tin ông nghe một quan chức có bằng tiến sĩ điều khiển học buộc miệng “xử lý hộp đen” nên chộp lấy như là lời vàng ý hay ngọc dù chẳng hiểu gì.

Nhưng Tổng bí thư nói thì báo đảng phải nâng. Ngày 10-6-1988, báo Nhân Dân tổ chức cuộc hội thảo của các giám đốc công ty với đề tài: “Làm thế nào để xử lý hộp đen có hiệu quả theo tinh thần các nghị quyết của Đảng và nhà nước mới ban hành”.

Kể từ đó cho tới đầu tháng 7 năm 1988, báo Nhân Dân lần lượt đăng phát biểu của nhiều giám đốc, ai cũng nhai lại mối ưu tư “Làm thế nào để xử lý hộp đen” trong khi chả biết “hộp đen” là cái quái gì.

Thấy chướng tai chướng mắt, Giáo sư Hoàng Tuỵ và Giáo sư Phan Đình Diệu cùng đứng tên để viết thư gửi báo Nhân Dân, giải thích rằng các thuật ngữ “hộp đen” báo hay sử dụng “bị hiểu sai lạc và sử dụng tuỳ tiện”.

Nhưng thư cả hai vị bị vứt vào sọt rác, tổng biên tập báo đảng giả điếc.

Hai giáo sư gửi tới Văn phòng Trung ương nhưng nơi này giả câm!

Hậu quả là Nguyễn Văn Linh lâm cảnh “ngu si hưởng thái bình”, hở mồm ra là “xử lý hộp đen”.

Bí nước, hai giáo sư toán học nhờ đến nhà văn Nguyên Ngọc, lúc đó là tổng biên tập báo Văn Nghệ. Đầu tiên Nguyên Ngọc gọi điện cho Tổng Biên tập báo Nhân Dân Hà Đăng, nhưng ông này sợ, thú nhận: “Tôi không dám đăng”.

Nhà văn Nguyên Ngọc kể lại: “Một bài báo mấy trăm chữ mà hai bậc đại trí thức của Việt Nam phải đồng ký tên. Cái sai không chỉ là của một cá nhân Tổng bí thư nữa mà có nguy cơ trở thành ‘kiến thức’ phổ thông. Nếu mình cũng sợ không đăng thì người ta sẽ nghĩ là cả nước Việt Nam không biết”.

Nguyên Ngọc cho đăng bài Hộp Đen Và Quay Hộp Đen trên báo Văn Nghệ ngày 30-7-1988, kể từ đó từ này biến sạch khỏi báo Nhân Dân.

Sau đó thì Linh cũng câm luôn với chữ “hộp đen”.

Tuy nhiên vì chuyện này, cùng với nhiều chuyện khác, sau đó Nguyên Ngọc bị cách chức.

Nhưng không chỉ một mình Nguyễn Văn Linh. Khoảng 10 năm sau đó thì một Tổng bí thư khác Lê Khả Phiêu cũng từng bị hố vì trò rổn rảng chữ nghĩa của báo đảng!

Nội lực là gì?

Sự việc diễn ra vào năm 1988 khi Lê Khả Phiêu mới giành được ghế tổng bí thư trong tay Đỗ Mười trong Hội nghị trung đảng thứ 8 (khoá Tám).

Tự tin Lê Khả Phiêu tổ chức một cuộc họp báo quốc tế và đây là là lần đầu tiên sau rất nhiều năm, một lãnh tụ đảng trực tiếp chủ trì một hội báo quốc tế, trực tiếp trả lời những câu hỏi của các phóng viên nước ngoài.

Tuy nhiên sự tự tin này đã giết Lê Khả Phiêu, không gươm, không dao.

Lúc đó phóng viên tờ Kinh tế Trung Quốc, một người Trung Quốc nói rất sỏi tiếng Việt, đã đứng ra chất vấn: “Gần đây, trong các văn kiện và báo chí Việt Nam thường xuất hiện từ nội lực. Đề nghị ngài tổng bí thư giải thích ý nghĩa của khái niệm này”.

Chất vấn lãnh tụ một nước trong cuộc họp báo thì người ta chỉ chất vấn những vấn đề về chính sách, đường lối, chẳng ai mang ngôn từ trên báo chí ra hạch. Câu hỏi như thể thầy kiểm tra trò khiến ông tân tổng bí thư này dờ mặt ra.

Lúc này Lê Khả Phiêu phải cúi đầu hội ý chớp nhoáng với Nguyễn Mạnh Cầm và Vũ Khoan đang ngồi kèm hai bên và lùng bùng trả bài, đại khái “nội là bên trong, còn lực là sức lực”.

Vụ họp báo này đã kiến Lê Khả Phiêu cạch tới lúc mất chức tổng bí thư, sau đó không bao giờ dám chường mặt ra với một cuộc họp báo nào nữa.

Và cũng từ đó, các nhà ngoại giao của ta luôn luôn thuộc bài, không bao giờ bị Trung Quốc làm khó!

Như vậy từ “xử lý” và thậm chí “quay hộp đen” đến “nội lực”“cách mạng 4.0”, chúng ta thấy rặt một thứ lãnh tụ dốt ưa nói chữ, nói mà chẳng biết mình nói cái gì.

Quay trở lại với “cách mạng 4.0”, thực chất nó là cái gì?

Một cách hiểu sai lầm, ngu dốt

Đầu tiên, về mặt ngôn ngữ cụm từ “cách mạng công nghiệp 4.0” hoàn toàn sai. Nếu có “cách mạng công nghiệp 4.0” thì trước đó phải có “cách mạng công nghiệp 1.0” rồi “2.0”“3.0”. Trên thực tế lịch sử nhân loại đề cập đến các cuộc cách mạng công nghiệp (hay kỹ nghệ) như là “first” rồi “second”,”third”“fourth industrial revolution”, nghĩa là “cách mạng công nghiệp thứ nhất”, thứ hai, thứ ba, tứ tư.

Cuộc cách mạng thứ nhất đánh dấu với sự ra đời của động cơ hơi nước của James Watt tại Anh năm 1759, mở đầu cho quá trình kỹ nghệ hóa và sự phát triển của chủ nghĩa tư bản.

Cuộc cách mạng thứ hai bắt đầu với ý tưởng “tiêu chuẩn hóa” các bộ phận của Frederick Winslow Taylor và dây chuyền lắp ráp của Henry Ford, mở đường cho khả năng sản xuất hàng loạt khiến giá cả máy móc và xe cộ trở nên rẻ hơn.

Cuộc cách mạng thứ ba bắt đầu từ thập niên 1970 với phát minh ra chất bán dẫn, từ đó chế tạo các mạch vi điện tử, nâng cao khả năng tự động hóa của sản xuất công nghiệp.

Cuộc cách mạng thứ tư bắt đấu vào vào cuối thế kỷ 20, được gọi là cuộc cách mạng thông tin và từ đó đến nay chưa có cuộc cách mạng công nghệ nào khác. Các phát minh mới như trí tuệ nhân tạo, xe hơi điện hay máy tình bảng, smart phone cũng chỉ là các sản phẩm của cuộc cách mạng công nghệ thứ tư.
Trên thực tế báo chí quốc tế chỉ sử dụng cụm từ “industry 4.0” (kỹ nghệ hay công nghiệp 4.0) mà thực chất chỉ là sự áp dụng và tích hợp những thành tựu mới nhất của cuộc cách mạng thông tin vào sản xuất công nghiệp trong một thế giới toàn cầu hóa về mặt chính trị và nối mạng bằng internet cao tốc.

Từ điển wikipedia giải thích: “Industry 4.0 is a name given to the current trend of automation and data exchange in manufacturing technologies. It includes cyber-physical systems, the Internet of things, cloud computing and cognitive computing. Industry 4.0 is commonly referred to as the fourth industrial revolution.” Tạm dịch: “Kỹ nghệ 4.o là xu hướng hiện tại trong việc tự động hóa và trao đổi dữ kiện trong kỹ thuật sản xuất. Nó bao gồm các hệ thống không gian mạng thực-ảo (cyber-physical system), Internet Vạn Vật và đám mây điện toán và kỹ thuật nhận thức (cognitive computing).”

Kỹ thuật điện toán thay đổi liên tục trong hai thập niên qua và các công ty sản xuất hay kinh doanh tại Tây phương đã liên tục cập nhật trong từng ấy năm để cạnh tranh, để giữ và thu hút thêm nhiều khách hàng. Họ không hề đọc diễn văn và tổ chức hội thảo hà rầm về “cách mạng 4.0” như ở nước ta.

Khoan nói về “cách mạng công nghệ 4.0”, hãy bắt đầu với cách mạng thông tin đã khởi sự từ nhiều thập niên trước. Cách mạng thông tin giúp chúng ta ngồi một chỗ mà có thể nắm hết thông tin, có thể trao đổi và cập nhật những diễn biến mới nhất và hầu như toàn bộ hệ thống công quyền tại VN đều tỏ ra lạc hậu trên khía cạnh nà. Mỗi khi một cơ quan nhà nước xảy ra chuyện, cách tránh né của các cơ quan hay quan chức chịu trách nhiệm bao giờ cũng là “bận họp” hay “mới được anh em báo cáo lại” hoặc “mới nắm tình hình”“sẽ xem xét” v.v..

Xét cho cùng, cái thuật ngữ “cách mạng 4.0” này chỉ là triệu chứng bệnh “sản xuất nghị quyết” trong thời đại thông tin, không hơn không kém!

Và như vậy thì cũng xin nhắn gởi với ông Phúc: hãy chấm dứt trò trò dốt hay nói chữ này ngay đi!

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s